იურიდიული, სანოტარო, საბუღალტრო, სადაზღვევო და საკონსულტაციო მომსახურებები.
ამ კატეგორიაში თავმოყრილია პროფესიები, რომლებსაც ადამიანი დოკუმენტის, დავის, ფულის ან უსაფრთხოების საკითხზე მიმართავს: ადვოკატი, ნოტარიუსი, ბუღალტერი და აუდიტორი, სადაზღვევო კომპანია, წერილობითი და ზეპირი მთარგმნელი, შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტი, დაცვის სამსახური, კერძო დეტექტივი და ლომბარდი. მათი უმეტესობის საქმიანობა სახელმწიფოს მიერ რეგულირდება, ამიტომ არჩევანი აქ ლიცენზიის, რეესტრში ჩანაწერის, პალატაში ან ასოციაციაში წევრობის გადამოწმებით იწყება. ქვემოთ აღწერილია მიმართულებებს შორის განსხვავება და არა სამართლებრივი ან ფინანსური რჩევა.
მიმართვის მიზეზები ძალიან პრაქტიკულია. ნოტარიუსთან მიდიან მინდობილობის, სამკვიდრო მოწმობის ან ხელშეკრულების დასამოწმებლად, ადვოკატთან - სასამართლო დავის, განქორწინების, შრომითი კონფლიქტის ან ბიზნესის ხელშეკრულების გამო. ახლად დარეგისტრირებული მეწარმე ბუღალტერს ეძებს დეკლარაციების ჩასაბარებლად, უცხოეთში მიმავალი კი მთარგმნელს დიპლომისა და დაბადების მოწმობის სათარგმნად. დაზღვევაზე ფიქრს ავტომობილის ყიდვა, იპოთეკა ან მოგზაურობა იწყებს, ლომბარდს კი ოქროს ნივთის გირაოთი სწრაფი სესხისთვის მიმართავენ. შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტსა და დაცვის სამსახურს ძირითადად კომპანიები ეძებენ სამშენებლო ობიექტის, საწყობის ან მაღაზიისთვის.
მნიშვნელოვანია, რომ ეს პროფესიები ერთმანეთს არ ცვლის. ნოტარიუსი გარიგებას ამოწმებს და ადასტურებს, თან ორივე მხარის მიმართ ნეიტრალურია, ადვოკატი კი ერთი მხარის ინტერესს იცავს. ბუღალტერი აღრიცხვას აწარმოებს და დეკლარაციებს ამზადებს, აუდიტორი უკვე მომზადებულ ფინანსურ ანგარიშგებას დამოუკიდებლად აფასებს. მთარგმნელი ტექსტის სიზუსტეზე აგებს პასუხს და არა დოკუმენტის შინაარსზე. კონკრეტულ საქმეზე სამართლებრივი დასკვნა, საგადასახადო პოზიცია თუ სადაზღვევო პირობების განმარტება მხოლოდ შესაბამის სპეციალისტს ეკუთვნის, დოკუმენტების გაცნობის შემდეგ.
ადვოკატები ჩვეულებრივ დარგების მიხედვით სპეციალიზდებიან: სამოქალაქო, სისხლის, ადმინისტრაციული, საოჯახო, შრომის ან საგადასახადო სამართალი. სასამართლოში წარმომადგენლობა, სარჩელის მომზადება და მოლაპარაკება მათი საქმეა. ნოტარიუსი ადასტურებს გარიგებებს, ხელმოწერებს, ასლებს, მინდობილობებსა და სამკვიდრო უფლებებს. სანოტარო მოქმედებების საზღაური ნორმატიული აქტით განისაზღვრება, ადვოკატის ჰონორარი კი ხელშეკრულებით თანხმდება.
ბუღალტრული და აუდიტის მომსახურება მოიცავს პირველადი დოკუმენტების აღრიცხვას, ხელფასების დარიცხვას, მარაგების აღრიცხვას, საგადასახადო დეკლარაციების მომზადებას და აუდიტორის მიერ ფინანსური ანგარიშგების შემოწმებას. დაზღვევის მიმართულებაში შედის ჯანმრთელობის, ავტომობილის, ქონების, სიცოცხლის, სამოგზაურო და პასუხისმგებლობის დაზღვევა. აქ მთავარი დოკუმენტი პოლისია, თავისი ლიმიტებით, ფრანშიზითა და გამონაკლისების ჩამონათვალით.
თარგმნა იყოფა წერილობით და ზეპირ, მათ შორის სინქრონულ, მომსახურებად. ოფიციალური დოკუმენტებისთვის ხშირად საჭიროა მთარგმნელის ხელმოწერის სანოტარო დამოწმება, ზოგ ქვეყანაში წარსადგენად კი აპოსტილიც. შრომის უსაფრთხოების სერვისები და კონსულტაცია დამსაქმებლებს სჭირდებათ: სპეციალისტი აფასებს სამუშაო ადგილის რისკებს, ადგენს ინსტრუქციებს, აწარმოებს ჟურნალებს და თანამშრომლებს ინსტრუქტაჟს უტარებს.
დაცვის სამსახურის მომსახურება ობიექტის ფიზიკურ დაცვას, სიგნალიზაციაზე რეაგირებასა და ღონისძიების უსაფრთხოებას გულისხმობს, კერძო დაცვა კი კონკრეტული პირის თანხლებას. კერძო დეტექტივი ინფორმაციას მხოლოდ კანონით დაშვებული გზებით აგროვებს და სამართალდამცავის უფლებამოსილება არ აქვს. ლომბარდი მოკლევადიან სესხს გასცემს ოქროს, ტექნიკის ან ავტომობილის გირაოთი.
იურისტი იურიდიული განათლების მქონე პირია, ადვოკატი კი ის იურისტია, რომელმაც საკვალიფიკაციო გამოცდა ჩააბარა და საქართველოს ადვოკატთა ასოციაციის წევრია. ადვოკატს პროფესიული ეთიკის წესები და კონფიდენციალურობის ვალდებულება ეკისრება. რომელი მათგანი გჭირდებათ თქვენს საქმეზე, პირველ კონსულტაციაზე თავად სპეციალისტი განგიმარტავთ.
მოქმედი ნოტარიუსების შესახებ ინფორმაციას საქართველოს ნოტარიუსთა პალატა აქვეყნებს, ბიუროს მისამართთან და საკონტაქტო მონაცემებთან ერთად. ნოტარიუსი საკუთარ ბიუროში საქმიანობს, თუმცა ავადმყოფთან ან მოხუცთან გასვლითი სანოტარო მოქმედებაც არსებობს. გასვლის პირობები და საჭირო დოკუმენტების სია ბიუროსთან ზარით ზუსტდება.
ბუღალტერი ყოველდღიურ აღრიცხვას უძღვება: ატარებს ოპერაციებს, ამზადებს დეკლარაციებსა და ანგარიშგებას. აუდიტორი ამ ანგარიშგებას დამოუკიდებლად ამოწმებს და დასკვნას გასცემს, რასაც ზოგ კომპანიას კანონი ავალებს, ზოგს კი ბანკი ან ინვესტორი სთხოვს. ეხება თუ არა თქვენს საწარმოს სავალდებულო აუდიტი, ამას ბუღალტერი ან აუდიტორული ფირმა გეტყვით.
საქართველოში სადაზღვევო საქმიანობა ლიცენზირებულია და მზღვეველებს სახელმწიფო ზედამხედველობის სამსახური აკონტროლებს, ამიტომ ჯერ ლიცენზია გადაამოწმეთ. შემდეგ პოლისებში ნახეთ არა მხოლოდ პრემია, არამედ დაფარვის ლიმიტი, ფრანშიზა, პროვაიდერი კლინიკების ან ავტოსერვისების სია და ზარალის ანაზღაურების წესი. პოლისის პირობების განმარტება მზღვეველის მოვალეობაა.
ლომბარდმა უნდა გადმოგცეთ ხელშეკრულება ან სალომბარდო ქვითარი, სადაც აღწერილია ნივთი, ოქროს შემთხვევაში მისი წონა და სინჯი, სესხის თანხა, პროცენტი და გამოსყიდვის ბოლო თარიღი. სესხის გამცემი სუბიექტები საქართველოს ეროვნულ ბანკში რეგისტრირდებიან, რისი გადამოწმებაც შეგიძლიათ. ხელშეკრულების პირობების სამართლებრივი შეფასება იურისტს სთხოვეთ.