რესტორნები, კაფეები, საოჯახო სამზარეულო და საკვები შეკვეთით.
საქართველოში სუფრა ყველა მნიშვნელოვან ამბავს ახლავს: დაბადების დღეს, ნათლობას, ქორწილს, ქელეხს, სტუმრის დახვედრას. სწორედ ამ დროს ეძებენ რესტორანს დარბაზით, საოჯახო სამზარეულოს, რომელიც ხინკალს, ხაჭაპურს ან საცივს სახლში მოიტანს, და კონდიტერს, რომელიც ტორტს სასურველი წარწერით გამოაცხობს. ყოველდღიურ ცხოვრებაშიც ეს სფერო მუდმივად საჭიროა - სადილი ოფისში, ყავა მეგობართან, ნამცხვარი საკვირაო სტუმრობისთვის ან მზა კერძები, როცა საჭმლის მომზადების დრო არ რჩება ან სტუმარი მოულოდნელად მოდის.
ოთხი მიმართულება ერთმანეთისგან ფორმატით განსხვავდება. რესტორანი სრულ მენიუს, მომსახურე პერსონალსა და ხშირად ცალკე დარბაზს ან კუპეს გთავაზობთ; კაფე მსუბუქ კერძებზე, ყავასა და დესერტზეა აწყობილი და მოკლე შეხვედრისთვისაა მოსახერხებელი. საოჯახო სამზარეულო მცირე წარმოებაა, სადაც კერძი შეკვეთის მიხედვით მზადდება და ქვაბით, ლანგრით ან ცალობით იყიდება. ტორტები და ცომეული შეკვეთით კი ინდივიდუალური სამუშაოა, რომელიც დიზაინის, შიგთავსისა და წონის შეთანხმებით იწყება და კონკრეტული თარიღისთვის ცხვება.
ფასზე ამ სფეროში რამდენიმე რამ მოქმედებს: სტუმრების რაოდენობა, კერძების ჩამონათვალი, პროდუქტის სეზონურობა და ტორტის დეკორის სირთულე - შაქრის ფიგურები და მრავალსართულიანი კონსტრუქცია კრემით მორთულ ნამცხვარზე მეტ შრომას ითხოვს. დატვირთული პერიოდებია ახალი წელი, აღდგომა, სკოლის გამოსაშვები საღამოები და შემოდგომის ქორწილების სეზონი, როცა დარბაზები და კონდიტერები ადრე ივსება. აღდგომისწინა დღეებში პასკისა და ნაზუქის შეკვეთას ბევრი მცხობელი წინასწარ იღებს, ზაფხულში კი ხილიანი და მსუბუქი დესერტების მოთხოვნა იზრდება.
რესტორანი შესაფერისია ბანკეტისთვის, საქმიანი ვახშმისთვის ან ოჯახური სადილისთვის, სადაც მნიშვნელოვანია სამზარეულოს ტიპი - ქართული, ევროპული, აზიური - და დარბაზის ტევადობა. კაფე უფრო თავისუფალი გარემოა: საუზმე, ყავა, სენდვიჩი, დესერტი, ზოგან სამუშაო მაგიდაც ლეპტოპით. ორივეგან ღირს გაარკვიოთ, აქვთ თუ არა ვერანდა, საბავშვო კუთხე, პარკინგი და იღებენ თუ არა მაგიდის ჯავშანს.
საოჯახო სამზარეულო სახლის გემოს მქონე კერძებს ამზადებს შეკვეთით: ხინკალს, ხაჭაპურს, ფხალეულს, საცივს, ტოლმას, ღვეზელებს. მას ხშირად მიმართავენ ქელეხის, ნათლობის ან სახლში გამართული დაბადების დღის სუფრისთვის, როცა რესტორნის დარბაზი არ იგეგმება. ზოგი სამზარეულო ყოველდღიურ სადილებსაც ამზადებს ოფისებისთვის. შეკვეთა ჩვეულებრივ კერძების რაოდენობით ან წონით ფორმდება და მიტანის პირობა ცალკე ზუსტდება.
ტორტები და ცომეული შეკვეთით მოიცავს საქორწილო და საბავშვო ტორტებს, კაპქეიქებს, ეკლერებს, ნამცხვრების ასორტს, პასკას, ასევე მარილიან ცომეულს - ღვეზელებსა და ფუნთუშებს. კონდიტერთან თანხმდება ბისკვიტის სახეობა, კრემი, შიგთავსი, წარწერა და გაფორმების სტილი. თემატური ტორტისთვის სასურველია ნიმუშის ფოტო, ხოლო ხილით ან ნაღებით მომზადებულ ნაწარმს მიტანამდე მაცივარი სჭირდება.
მარტივი კრემიანი ტორტი ზოგ კონდიტერთან ერთი-ორი დღით ადრეც მზადდება, მაგრამ თემატურ, ფიგურებიან ან მრავალსართულიან ტორტს მეტი დრო სჭირდება, რადგან დეკორი ცალკე კეთდება და შრება. საქორწილო სეზონზე, ახალი წლისა და გამოსაშვები საღამოების წინ კონდიტერების გრაფიკი ადრე ივსება, ამიტომ თარიღი რაც შეიძლება მალე დაიკავეთ და ნიმუშის ფოტო გაუგზავნეთ.
რესტორანი მზა მენიუდან ამზადებს და კერძს ინდივიდუალურ პორციებად აგზავნის. საოჯახო სამზარეულო უფრო ხშირად დიდ რაოდენობაზე მუშაობს: მთელ სუფრას ქვაბებითა და ლანგრებით ამზადებს, რეცეპტში ცვლილებას ადვილად ითვალისწინებს - ნაკლები მარილი, უნიგვზო ფხალი, სამარხვო ვარიანტი - და შეკვეთას, როგორც წესი, წინა დღით იღებს.
ჰკითხეთ, რამდენ სტუმარს იტევს დარბაზი და იქნება თუ არა იმავე საღამოს სხვა სუფრა გვერდით. დააზუსტეთ ერთ სტუმარზე გათვლილი მენიუს შემადგენლობა, სასმელის პირობები, მუსიკისა და მიკროფონის გამოყენება, დარბაზის დაკავების საათები და დარჩენილი კერძების წაღების შესაძლებლობა. ბეს გადახდისას მოითხოვეთ ჩანაწერი თარიღითა და შეთანხმებული მენიუთი.
ნაღების, მასკარპონეს ან ხილის შემცველი ტორტი მაცივარში ინახება და სუფრაზე მირთმევამდე ცოტა ხნით ადრე გამოაქვთ. შაქრის მასტიკით დაფარული ტორტი ტენს ვერ იტანს, ამიტომ კონდიტერს ჰკითხეთ შენახვის ზუსტი პირობა. მშრალი ცომეული - ნაზუქი, ორცხობილა, ქადა - ოთახის ტემპერატურაზე დახურულ ყუთში ჩერდება. ზაფხულში ტრანსპორტირებისას ტორტი მზეზე არ დატოვოთ.
ბევრი კაფე მცირე ზეიმს იღებს, თუმცა პირობები განსხვავდება. წინასწარ გაარკვიეთ, გამოგიყოფენ თუ არა ცალკე კუთხეს ან მთელ დარბაზს, არის თუ არა საბავშვო მენიუ და სათამაშო სივრცე, შეიძლება თუ არა ბუშტებით გაფორმება და საკუთარი ტორტის მიტანა. ჰკითხეთ მინიმალური შეკვეთის პირობაზეც, რომელსაც ზოგი კაფე დარბაზის დაკავებისას აწესებს.