ტურისტული, სავიზო, სასტუმრო, დაზღვევისა და სამოგზაურო მომსახურებები.
ეს კატეგორია ორი მიმართულებით მოგზაურობას ემსახურება. ერთი მხრივ, საქართველოდან გამგზავრებას: ტურისტული კომპანია არჩევს ტურს ზღვის კურორტზე ან ევროპის ქალაქებში, სავიზო მომსახურება ეხმარება საელჩოსთვის საბუთების მომზადებაში, სამოგზაურო დაზღვევა ფარავს საზღვარგარეთ მკურნალობის ხარჯს, ავიაკომპანიები კი ბილეთებს ყიდიან. მეორე მხრივ, ქვეყნის შიგნით დასვენებას - სასტუმროებს, საოჯახო სასტუმროებსა და ჰოსტელებს ზღვაზე, მთაში და ქალაქებში, ასევე ბავშვთა ბანაკებსა და თემატურ ტურებს ღვინის მარნებსა და სათევზაო ადგილებში.
განთავსების სახეები ერთმანეთისგან არსებითად განსხვავდება. სასტუმრო გთავაზობთ მიმღებს, ნომრის ყოველდღიურ დალაგებასა და ხშირად საუზმეს. საოჯახო სასტუმროში მასპინძელი ოჯახი იქვე ცხოვრობს და სუფრას სახლის კერძებით შლის; ეს ფორმატი განსაკუთრებით მთის სოფლებშია გავრცელებული, სადაც დიდი სასტუმრო არ არის. ჰოსტელში იხდით საწოლში საერთო ოთახში და სამზარეულოსაც სხვა სტუმრებთან იყოფთ. კურორტები და სანატორიუმები დასვენებას მინერალურ წყლებთან, მთის ან ზღვის ჰაერთან და გამაჯანსაღებელ პროცედურებთან აკავშირებს.
სეზონი აქ ყველაფერს ცვლის. ზღვისპირა სასტუმროები ზაფხულშია დატვირთული, სათხილამურო კურორტები - ზამთარში, ღვინის ტურების პიკი რთველზე მოდის, ბავშვთა ბანაკები კი სასკოლო არდადეგებზე მუშაობს. თევზაობაც სეზონსა და ნებადართულ პერიოდებს ემორჩილება. საზღვარგარეთ გამგზავრებისას დრო სხვა მხრივ არის მნიშვნელოვანი: ვიზის განაცხადს საელჩო თავის ვადებში განიხილავს და საბუთების მომზადება გამგზავრების თარიღამდე საკმაოდ ადრე უნდა დაიწყოთ. იგივე ეხება ავიაბილეთს, რომლის ფასიც გაფრენის თარიღის მოახლოებასთან ერთად ხშირად იზრდება.
სასტუმროები, საოჯახო სასტუმრო და ჰოსტელები ერთი ღამიდან ხანგრძლივ დასვენებამდე ყველა ვარიანტს ფარავს. არჩევისას განსხვავებას ქმნის ნომრის ტიპი და ადგილების რაოდენობა, საკუთარი აბაზანა, გათბობა ან კონდიციონერი, კვება და მანძილი ზღვამდე ან საბაგირომდე. კურორტები და სანატორიუმები ამას უმატებს მინერალურ აბაზანებს, ინჰალაციებსა და ექიმის მეთვალყურეობას.
ტურისტული კომპანიები აწყობენ როგორც მზა პაკეტებს - ფრენა, სასტუმრო, ტრანსფერი, ისე ინდივიდუალურ მარშრუტებსა და ჯგუფურ ექსკურსიებს საქართველოში. ჯგუფურ ტურში მარშრუტი და გასვლის დრო ფიქსირებულია, ინდივიდუალურში კი თარიღებს, სასტუმროს კლასსა და გიდის ენას თავად ირჩევთ. ავიაკომპანიების მიმართულებაში იძებნება ბილეთების გაყიდვა და ინფორმაცია ბარგის ნორმაზე, გადაჯდომასა და ბილეთის გაცვლის პირობებზე.
სავიზო მომსახურება გულისხმობს ანკეტის შევსებას, საელჩოში ან სავიზო ცენტრში ვიზიტის ჩაწერასა და საბუთების პაკეტის - საბანკო ამონაწერის, სამსახურის ცნობისა და ჯავშნების - შემოწმებას; ვიზის გაცემას კი მხოლოდ საკონსულო წყვეტს. სამოგზაურო დაზღვევა ფარავს გადაუდებელ სამედიცინო დახმარებას, ზოგ პაკეტში კი ბარგის დაკარგვასა და რეისის გაუქმებასაც.
ღვინის ტურები მოიცავს მარნებისა და ვენახების მონახულებას, ქვევრის ღვინის დეგუსტაციასა და რთველში მონაწილეობას. სათევზაო ტურიზმი ნიშნავს გასვლას მდინარეზე, ტბაზე ან ფასიან სათევზაო ტბორზე, ხშირად გამყოლითა და ინვენტარით. ბანაკი ბავშვებისა და მოზარდების ორგანიზებული დასვენებაა ზღვაზე ან მთაში, აღმზრდელებითა და დღის პროგრამით.
არა. ვიზის გაცემაზე გადაწყვეტილებას იღებს მხოლოდ შესაბამისი ქვეყნის საელჩო ან საკონსულო. შუამავალი კომპანია გეხმარებათ ანკეტის სწორად შევსებაში, საბუთების თარგმნასა და დაკომპლექტებაში და ვიზიტის ჩაწერაში. თუ ვინმე შედეგს წინასწარ გპირდებათ, ეს სიფრთხილის საბაბია. იკითხეთ, ბრუნდება თუ არა მომსახურების საფასური უარის შემთხვევაში.
საოჯახო სასტუმრო უმეტესად კერძო სახლის ნაწილია რამდენიმე ნომრით, სადაც მასპინძელი თავად გხვდებათ და ხშირად სადილ-ვახშამსაც გთავაზობთ. მიმღები სადღეღამისოდ არ მუშაობს და აბაზანა ზოგჯერ საერთოა. სამაგიეროდ იღებთ ადგილობრივ სამზარეულოსა და რჩევებს ბილიკებზე, გიდებსა და ტრანსპორტზე, რაც მთის რეგიონებში განსაკუთრებით გამოსადეგია.
ძირითადი პოლისი ფარავს საზღვარგარეთ უეცარი ავადმყოფობისა და უბედური შემთხვევის სამედიცინო ხარჯს; დამატებით შეიძლება შედიოდეს ბარგი, რეისის დაგვიანება და მოგზაურობის გაუქმება. ზოგი ქვეყნის ვიზისთვის პოლისი აუცილებელი საბუთია და მინიმალურ დაფარვას საელჩო ადგენს. ზუსტ პირობებს სადაზღვევო კომპანია განმარტავს - პოლისი ყიდვამდე ყურადღებით წაიკითხეთ.
ჩვეულებრივ ტური აერთიანებს ერთ ან რამდენიმე მარანს, ვენახში გასეირნებას, ქვევრის ღვინის დაგემოვნებასა და სადილს. რთველის პერიოდში სტუმრებს ყურძნის კრეფასა და დაწურვაშიც რთავენ, მაგრამ მარნები ამ დროს გადატვირთულია. დააზუსტეთ, რამდენი სახეობის ღვინო გაისინჯება და ვინ ზის საჭესთან დეგუსტაციის შემდეგ.
იკითხეთ ასაკობრივი ჯგუფები, ცვლის ხანგრძლივობა, საცხოვრებლის ტიპი - კოტეჯი თუ კარავი, და დღის განრიგი. მნიშვნელოვანია, ვინ ზედამხედველობს ცურვას ზღვაში ან აუზში, როგორ ხდება მედიკამენტების მიცემა და რა ხდება ავადმყოფობისას. ბანაკს წინასწარ შეატყობინეთ ბავშვის ალერგიისა და კვების შეზღუდვების შესახებ.